StrandjaBlog - picture taken in Strandja Nature Park, Bulgaria

Rhododendron ponticum – you love it or you hate it | Rhododendron ponticum – een haat-liefde verhouding

While working in the South-West of England in nature conservation, I came across the plant Rhododendron ponticum quite often. In England, it is grown in many gardens for its beautiful flowers. Unfortunately, it has the nasty habit of escaping and invading the surrounding native woodlands. Once there, the species seeds itself in large amounts, and creates deep shade, outcompeting the native woodland flora. Conservationists are therefore fighting what seems a never-ending battle with this plant and even include sinister practices like chemical warfare (stem injection). In het zuid-westen van Engeland kwam ik tijdens mijn werk in natuurbescherming vrij regelmatig de plant Rhododendron ponticum tegen. Deze plant staat in veel Engelse tuinen, waar zijn mooie bloemen de boel een beetje opfleuren. Helaas heeft de Rodondendron de vervelende gewoonte uit tuinen te onsnappen en aangelegen bossen te koloniseren. De plant zaait zich razendsnel uit en creert zoveel schaduw dat inheemse soorten niet meer kunnen groeien en in de verdrukking komen. Natuurbeschermers vechten daarom een haast onbegonnen strijd met de Rhodondendron en schromen soms zelfs niet om allerlei smerige chemische goedjes te gebruiken om de plant terug te dringen.

A plant that survived the ice-agesEen plant die de ijstijden overleeft heeft

In Strandja, however, it is a different story. The plant grows here naturally and the Strandja Mountains are one of the few places where it survives; not the war with mankind, but the battle with the ice-ages!
In Strandja is het echter een heel ander verhaal. De Rhodondendron komt hier van nature voor en het Strandja gebergte is een van de weinige plekken waar hij overleeft. Niet de oorlog met de mens, maar het gevecht met de ijstijden!

rhodondendron-ponticum

Rhododendron ponticum is here known as Strandja Rhododendron or Zelenika. It is the official symbol of the Strandja Nature Park and the most characteristic species of the area. The people in Strandja adore rhododendron. They are so fond of it that they organise a whole festival around it every year: the Zelenike festival!
Rhododendron ponticum is hier beter bekend als Strandja Rhododendron of kortweg Zelenika. Hij is het officiele symbool van Natuurpark Strandja en de meest karakteristieke plant voor dit gebied. De mensen hier zijn gek op de Rhododendron. Zoveel zelfs dat er elk jaar een speciaal festival rondom georganiseerd wordt: het Zelenike festival!

Flagship species in Strandja
Het symbool van Strandja

Strandja Rhododendron is also a flagship species for a whole host of other plants that are now only found in this remote corner of Europe (for example as Caucasian Whortleberry and Double Lilac Primrose). All these plant species started to evolve about 65 million years ago, during the Tertiary. This was the time when the age of the dinosaurs had ended and mammals were emerging as the dominant species on the planet. The worldwide climate was warm and wet; tropical conditions prevailed, that gradually became cooler over millions of years, culminating in the last ice ages that started about 1.8 million years ago.
De Rhododendron is een van de meest charismatische soorten van Strandja. Hij is het symbool van een hele groep andere planten die je nu alleen nog maar in deze hoek van Europa tegenkomt (zoals de Kaukasische bosbes-soort en een roze sleutelbloem). Al deze plantensoorten zijn geëvolueerd toen het tijdperk van de dinosaurussen eindigde en de zoogdieren opkwamen (ongeveer 65 miljoen jaar geleden). Het klimaat op aarde was toen warm en vochtig, maar koelde gedurende miljoenen jaren langzaam af.

relict-forest1

The vegetation that had developed during the warmer and wetter conditions was pushed right back South, and only managed to survive in a few climatic mild and wet pockets. One of these areas is the Strandja Mountains. Land ice never reached this region, but in addition the area remained relatively warm and wet under influence of the Black Sea, the Aegean Sea and the Marmora Sea. Strandja’s terrain also played a role. Sea winds push humid air further inland through the deep river valleys, which keeps conditions wetter here. Morning mist in the valleys is a very common sight in the East part of Strandja. So at the end of the ice ages, these Tertiary plant communities only survived in a few areas. They are still here now and form windows to the vegetation of the past.
Tijdens de laatste ijstijden werd de flora die zich had ontwikkeld in de warmere en vochtigere periode steeds meer teruggedrongen naar het zuiden. Veel planten stierven uit, maar in bepaalde gebieden die net iets warmer en vochtiger bleven, wisten sommige soorten toch te overleven. Een van deze gebieden is het Strandja gebergte.

Strandja is altijd vrij gebleven van landijs, maar bleef bovendien relatief warm door de matigende invloed van drie zeeën: de Zwarte Zee, De Aegeïsche Zee en de Marmora Zee. Het landschap in Strandja speelde ook een belangrijke rol. Vochtige lucht uit zee wordt hier door de wind de riviervalleien ingeblazen en zo blijft de luchtvochtigheid relatief hoog. De plantengemeenschappen die uit het Tertiar zijn overgebleven, komen hier nog steeds voor. Je kunt hier dus de flora van voor de ijstijden zien.

Evolutionary survival tactics
Evolutionaire overlevings-taktieken

Nowadays, the climate is once again relatively mild and wet in a few places in Europe, like the South-West of England. The species does not occur in the UK naturally, because glaciations made it impossible for the species to survive. But the beauty of the flowers has persuaded people to once again bring it to their gardens in other parts of Europe, and from there it is colonizing long-lost territory. Certainly an interesting evolutionary survival strategy! However, if you want to see the ponticum rhododendron, and many other beautiful relicts in their natural habitat, a visit to Strandja Park is a must!
Tegenwoordig is het klimaat op sommige plekken in Europa weer vrij zacht en vochtig. Zuid-west Engeland is een van deze plekken. De Rhodondendron komt hier van nature niet meer voor, omdat hij tijdens de ijstijden lokaal uitstierf. Maar omdat de plant zulke mooie bloemen heeft en Engelsen nogal gek zijn op tuinieren, zie je hem in Engeland nu weer heel veel. En vanuit de Engelse tuinen koloniseert hij nu grote delen verloren territorium. Een interessante evolutionaire overlevings-taktiek! Ook in Nederland tref je tegenwoordig de Rhodondendron ponticum weer op verschillende plekken aan. Maar als je deze plant en vele andere mooie soorten die de ijstijden hebben overleeft in hun natuurlijke habitat wilt zien, moet je toch echt naar Strandja komen!

One Comment

  1. Richard says:

    Do not be fooled by this devil’s beauty. R. ponticum is a veracious reproducer and whilst bareing and creating heavy shaded has plagued the West of Scotland and much of England in a silent rampage. It poisons the ground and blackens the sky allowing no natural regeneration of our countries precious native plants or beautiful wild flowers.

    It also spreads fungal root diseases. One; phytophthora (fi-to-phrah) was responsible for the death of millions of oaks in America and now is doing the same to productive larch in the UK and could spread to our native broadleaves.

    Clearing up these montrous aliens, some 4m high by 10 across (Argyll), costs the government and the European taxpayer (that’s you) millions upon millions as they and the FC are dedicated to wiping it out before it completely takes over out native woodland.

    If you love British plants, start hating this invader.

    richardhopker@lycos.com

Leave a Reply