Vuurdansen diep in het woud

Het is de laatste dag in mei en wij zijn vroeg op voor een bijzondere gebeurtenis in Natuurpark Strandja. Vandaag vieren de inwoners van Strandja de dag van de heiligen Konstantin en Elena. Dit speciale evenement, waarbij door vuurdansers (de Nestinari) op hete kolen wordt gedanst, is broemd tot ver buiten Bulgarije. Vuurdansen is een oeroude Bulgaarse traditie die door de Thraciërs al voor het Christendom werd uitgeoefend.

Thracische koningen waren ook hogepriesters en hadden het recht met de goden te communiceren om antwoorden op belangrijke vragen te krijgen en om gunsten te vragen. Deze traditie is nu onderdeel geworden van het Christelijk Orthodoxe geloof dat veel Bulgaren uitoefenen. Alleen gelovigen die een spirituele connectie met St Konstantin of St Elena hebben, dansen nog op de hete kolen. Tegenwoordig zijn er nog maar enkele mensen die dat kunnen. Een belangrijk onderdeel van de ceremonie is de Nestinar muziek, die onder meer een speciaal trance opwekkend drum-ritme bevat.

Bulgaren uit 5 dorpjes in het Strandja gebergte dansen diep in het bos

Een heilige plek in het Strandja gebergte

Vandaag de dag zijn er twee versies van deze gebeurtenis: een authentieke en een meer commerciële. De authentieke versie vindt eens per jaar plaats op een heilige plek in het Strandja gebergte. De inwoners van de vijf traditionele vuurdans dorpen in Strandja dragen de iconen van St Konstantin en Elena in een processie van dorp tot dorp. Uiteindelijk komen ze diep in het bos uit bij een heilige plek die bekend staat als de grote heilige bron. Voor de inwoners van Strandja is dit de meest heilige plek in het hele gebergte. Oeroude paden, vanuit elk van de vijf dorpen, leiden naar deze plek en kunnen vandaag de dag nog steeds gelopen worden.

Eenmaal op deze plek wordt ieder icoon gewassen met water uit de bron. Het geloof is dat op deze speciale dag het water geneeskrachtige eigenschappen heeft en de dorpelingen worden uitgenodigd om hun gezicht met het water te wassen. Na afloop worden de iconen op houten altaars neergezet en worden kaarsen en een vuur aangestoken. Alle dorpelingen gaan zitten aan hun dorps-tafel en delen eten dat ze hebben meegebracht. Na het eten volgen muziek en dansen. Op een bepaald moment worden de hete kolen van het vuur uitgespreid, waarna één van de Nestinari een traditionele dans op de gloeiende kolen uitvoerd, terwijl de andere dorpelingen om hem heen dansen.

Een magische ervaring

Voor ons was deze dag een magische ervaring. Niet alleen omdat we waren uitgenodigd om deel te nemen in dit oeroude, authentieke ritueel, maar ook vanwege de fantastische plek (diep in het bos), de gulle en warme atmosfeer, het betoverende schouwspel van het vuurdansen, en de traditionele ‘Horo’ dansen die de Bulgaren bij iedere mogelijke aangelegenheid uitvoeren.

Bronnen :

• http://www.dancerbg.com/, hier kun je ook een aantal van de nestinar muziekstukken beluisteren en een video bekijken (alleen in het Engels).
• Strandja Nature Park Tourist guide (2008, Directorate of Strandja Nature Park)