Permacultuur in Bulgarije

Een van de principes in permacultuur is het omspitten van grond te voorkomen. Ten eerste omdat het veel energie kost. En ten tweede (en dit is veel belangrijker), omdat je de natuurlijke structuur van de grond verstoort. Door de grond om te spitten dood je veel van de essentiele micro-organismen die in de grond zitten (waaronder de beste vriend van iedere tuinman: de worm). In de natuur komt het nauwelijks voor dat grond hevig verstoord wordt. Alleen bijvoorbeeld wanneer wilde zwijnen naar wortels zoeken of een boom omvalt wordt de grond omgewoeld.

En er is een alternatief: als je de grond bedekt met een dikke laag organisch materiaal (een mulch) hoef je helemaal niet te spitten. Door te mulchen onderdruk je onkruid, de grond blijft vochtiger (minder verdamping), er is minder erosie, en je voegt organisch materiaal toe aan de grond. Allemaal goede redenen om dit eens te proberen.

Een klein tomatenplantje dat in onze tuin probeert te groeien

Varens als mulch

Een tijdje geleden schreef ik een stukje over een plant die je of liefhebt, of haat: Rhododendron Ponticum. Toen ik in Engeland in natuurbescherming werkte kwam ik nog zo’n plant tegen: de varen (Pteridium aquilinium). In Engeland verdringt deze plant vele andere planten en bedreigt hij archeologisch belangrijke gebieden en habitat van zeldzame flora en fauna. De blaadjes van varens creeren echter ook een warm microklimaat voor de rupsen van twee zeer bedreigde vlindersoorten in Engeland: de Dippevlinder en de Zilveren Vlek.

De Engelse Vlinderstichting werkt heel hard om te voorkomen dat deze vlinders uitsterven. Hier in Bulgarije ben ik onze vriend de Dippevlinder echter al heel veel tegen gekomen. En hij doet het hier heel goed, zelfs zonder varens. De extra warmte die de rupsen in Engeland nodig hebben is in het mediterrane klimaat van Natuurpark Strandja niet nodig. Dus het leek mij wel een goed idee om wat varens langs de kant van de weg te halen en proberen te gebruiken als mulch zoals dat in permacultuur ook gedaan wordt.
Dus in plaats van een hele plek vrij te maken voor wat tomaten en wat meloenen, hebben we een dikke laag gras en varens als een mulch rechtstreeks op alle onkruid gelegd. De tomaten en de meloenen hebben we in gaten door de mulch heen geplant. Goed water gegeven en nu maar afwachten op het resultaat. Hopelijk lekkere sappige tomaten en meloenen.

Een klein probleempje

Maar… we hadden geen rekening gehouden met onze kleine grijze vriend. Ons experimentele tomaten plotje was toevallig ook een favoriete speelplek voor het kleine katje. En als we geluk hadden ook van de moeder poes. De tomaten vonden het allemaal niet zo leuk. En toen we besloten ook nog wat basilicum en sla te zaaien naast de tomaten, moesten er hardere maatregelen getroffen worden.
Met een oud, roestig bed en bakstenen hebben we nu een fort gemaakt om de sla en basilicum te beschermen. En de tomaten kregen een soort torens om zich heen ter bescherming. Het hielp echter allemaal niet. Mevrouw kitten vondt het nogal leuk om precies tussen de bakstenen op de tomaten te gaan zitten en van daaruit mama’s staart aan te vallen. En deschaduw van het bed was ook wel een lekkere hangplek. Dus nu hebben we een paar geplette tomatenplantjes. De schade van de slaatjes moet nog duidelijk worden.

Kerkuilen schieten te hulp

Maar de dreiging van het kleine grijze gevaar lijkt voorbij. We hebben haar de afgelopen week niet meer gezien. De laatste keer dat we haar zagen keken we ’s avonds naar dansende vuurvliegjes. En opeens hoorden we het gekrijs van minstens drie kerkuilen net buiten de tuin. Ze zaten op de lantaarnpaal aan de overkant op de uitkijk. En de volgende ochtend vonden we een verdacht grote kwak vogelpoep op het stoepje. We kunnen natuurlijk geen voorbarige conclusies trekken, maar de moederpoes leek wel een beetje verdrietig toen ze de vogelpoep zag. Misschien is het kleintje gewoon verhuisd en is de moeder daar een beetje treurig om. Of misschien gewoon moe van de volgende zwangerschap (sterilisatie van poezen doen ze hier niet aan).

Is deze flats uilen-poep het lastste dat we zullen zien van het kleine katje?

Toegegeven, we missen het kleine grijze katje wel een beetje. Ook al werd ze steeds brutaleren ging ze het huis in en rende ze onder het keukenkastje van waaruit ze dan hard miauwde om brokjes.

Er zijn geruchten in het dorp dat het kleintje op verschillende plekken gezien is, maar er zijn zoveel kleinen katjes hier op het moment dat je het niet zeker weet.

Hoe de plantjes groeien

Het is nog moeilijk om te zeggen hoe de plantjes het gaan doen in de mulch. De tomaatjes zijn op het moment nog kleiner dan degenen die we op de conventionele manier geplant hebben (in nette , onkruidvrije bedjes). Maar ze zijn ook later geplant. De tijd zal het leren.

Sommige van de planten in onze tuin

Bronnen

Zie DE permacultuur bijbel voor gematigde klimaten voor meer informatie:

• The Earth Care Manual, Patrick Whitefield. Permanent publications 2004.